เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2569 วัดธาตุพระอารามหลวง ตำบลในเมือง อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น จัดพิธียกช่อฟ้ามหามงคล วิหาร 500 ปี พระศรีสัตนาคนหุต (หลวงพ่อพระลับ) โดยมีส่วนราชการ ภาคเอกชน และพุทธศาสนิกชนผู้มีจิตศรัทธาเข้าร่วมพิธีเป็นจำนวนมาก เพื่อใช้เป็นสถานที่ประดิษฐานองค์พระศรีสัตนาคนหุต หรือ “หลวงพ่อพระลับ” (องค์จริง) พระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองอันเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวจังหวัดขอนแก่นอย่างสมเกียรติ พร้อมทั้งเปิดโอกาสให้ประชาชนทั่วไปได้เข้าสักการะบูชาเพื่อความเป็นสิริมงคล
ในโอกาสเดียวกันนี้ วัดธาตุพระอารามหลวง ได้จัดพิธีพุทธาภิเษกและอธิษฐานจิตวัตถุมงคลหลวงพ่อพระลับ รุ่น 500 ปี พระศรีสัตนาคนหุต ณ พระอุโบสถวัดธาตุพระอารามหลวง โดยได้รับความเมตตาจากพระเกจิอาจารย์ชื่อดังจำนวน 5 รูป นั่งปรกอธิษฐานจิต ประกอบด้วย พระเทพวชิรธรรมโสภณ (หลวงปู่ศิลา สิริจนฺโท) วัดพระธาตุหมื่นหิน จังหวัดกาฬสินธุ์, พระเทพวชิรวิทยาคม (พระอาจารย์ต้อม ปภสฺสโร) วัดท่าสะแบง จังหวัดร้อยเอ็ด, พระมหาวชิรญาณสุนทร วิ. (พระอาจารย์สุริยันต์ โฆสปญฺโญ) วัดป่าวังน้ำเย็น จังหวัดมหาสารคาม, พระราชประสิทธิคุณ (หลวงปู่สุนันท์ สุภาจาโร) วัดอัมพวัน จังหวัดขอนแก่น, พระราชวัชราจารย์โสภณ (หลวงปู่เวิน คุเณสโก) วัดบูรพาโคกเครือ จังหวัดกาฬสินธุ์
“หลวงพ่อพระลับ” หรือ “พระศรีสัตนาคตหุต” เป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองขอนแก่น มีพุทธลักณะเป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย หล่อด้วยสัมฤทธิ์เนื้อดีทั้งองค์และฐานขนาดหน้าตักกว้าง 11 นิ้ว และมีความสูง 29 นิ้ว จัดอยู่ในกลุ่มศิลปะลาว “สกุลช่างเวียงจันทน์” มีความคล้ายคลึงกับพระพุทธรูปที่ระเบียงหอพระแก้ว ในกรุงเวียงจันทน์ พระพักตร์รูปไข่ พระโอษฐ์แย้ม ดูสงบน่าเลื่อมใส คาดว่าสร้างขึ้นในช่วงพุทธศตวรรษที่ 22-24
ตามประวัติศาสตร์และข้อสันนิษฐานระบุว่า พระพุทธรูปองค์นี้ถูกสร้างขึ้นในฝั่งสปป.ลาว แต่ต่อมาในช่วงที่เกิดศึกสงครามและการย้ายถิ่นฐาน เจ้านายและผู้ดูแลได้อัญเชิญพระพุทธรูปองค์นี้หลบหนีภัยสงครามไปซ่อนไว้ในที่ลี้ลับหลายแห่งเพื่อความปลอดภัย จนกระทั่งเมื่อ “พระนครศรีบริรักษ์” (เพียเมืองแพน) ได้มาตั้งเมืองขอนแก่นและสร้างวัดธาตุขึ้นในปี พ.ศ. 2332 จึงได้อัญเชิญพระพุทธรูปองค์นี้มาประดิษฐานอย่างเป็นทางการ แต่เนื่องจากเป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ที่เคยถูก “ปิดบังซ่อนเร้นเป็นความลับ” มายาวนาน ชาวเมืองจึงพากันเรียกว่า “พระลับ” หรือ “หลวงพ่อพระลับ”
ในอดีตหลวงพ่อพระลับจะถูกเก็บรักษาและคุ้มครองไว้อย่างมิดชิด จนกระทั่งปี พ.ศ. 2537 ทางวัดร่วมกับจังหวัดขอนแก่นได้อัญเชิญองค์พระออกมาให้ประชาชนได้รับรู้และประกาศให้เป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองขอนแก่นอย่างเป็นทางการ เพื่อให้พุทธศาสนิกชนได้มีโอกาสกราบไหว้บูชา ในทุก ๆ ปี ช่วงเทศกาลสงกรานต์ (บุญเดือนห้า) ทางจังหวัดขอนแก่นจะมีประเพณีอันยิ่งใหญ่ คือ “บุญเดือนห้า แห่พุทธบูชา สมมาพระลับ” โดยจะมีการอัญเชิญหลวงพ่อพระลับองค์จริงออกแห่รอบเมืองขอนแก่น เพื่อให้พุทธศาสนิกชนและนักท่องเที่ยวได้ร่วมสรงน้ำขอพรเพื่อความเป็นสิริมงคล และเพื่อทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาสืบไป
เครดิตภาพ วัดธาตุ พระอารามหลวง -Wat That Khon Kaen