สื่อมวลชนจังหวัดกาฬสินธุ์ ผนึกกำลังกับภาคีเครือข่ายด้านสุขภาพ ทั้งสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เดินหน้าขับเคลื่อนแคมเปญ “Isan Zero OV” สร้างการรับรู้และปลุกกระแสคนอีสานรุ่นใหม่ ห่างไกล “พยาธิใบไม้ตับ” และ “มะเร็งท่อน้ำดี” หลังพบสถานการณ์ยังน่าห่วง โดยเฉพาะพื้นที่เสี่ยงในภาคอีสานที่ยังมีอัตราการติดเชื้อสูงต่อเนื่อง
เมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม 2569 ที่ห้องประชุมมะหาด มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ มีการจัดประชุมเชิงปฏิบัติการ “พบเครือข่ายสื่อมวลชน ชวนร่วมแคมเปญ Isan Zero OV” เพื่ออัปเดตสถานการณ์โรคพยาธิใบไม้ตับ พร้อมสร้างเครือข่ายสื่อมวลชนร่วมสื่อสารรณรงค์ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารของประชาชน ภายใต้แนวคิด “แซ่บสุกเซฟชีวิต”
นางสุจิตรา ค้าเจริญ ผู้อำนวยการสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย จังหวัดกาฬสินธุ์ กล่าวว่า โรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีถือเป็น “ภัยเงียบ” ที่ฝังรากอยู่กับวิถีชีวิตของคนอีสานมายาวนาน การสร้างความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องผ่านพลังของสื่อมวลชน จึงเป็นกลไกสำคัญที่จะช่วยผลักดันให้ประชาชนตระหนักและปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ลดการบริโภคอาหารดิบ และหยุดวงจรการติดเชื้ออย่างยั่งยืน
ด้าน ดร.ดนัย หวังบุญชัย ผู้จัดการแผนงานสื่อศิลปวัฒนธรรมสร้างเสริมสุขภาพ สสส. ระบุว่า แคมเปญ “Isan Zero OV” มุ่งสร้างการรับรู้ในกลุ่มเด็กและเยาวชน ซึ่งหลายคนอาจยังไม่เข้าใจถึงอันตรายของโรค โดยเฉพาะพฤติกรรมการบริโภคอาหารดิบตามกระแสโซเชียลหรืออินฟลูเอนเซอร์ พร้อมผลักดันแนวคิด “แซ่บสุกเซฟชีวิต” เพื่อสร้างวัฒนธรรมการกินปลอดภัยในคนรุ่นใหม่
ขณะที่ รศ.ดร.วัชรินทร์ ลอยลม รักษาการผู้อำนวยการสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น เปิดเผยข้อมูลที่น่าตกใจว่า ปัจจุบันเด็กและเยาวชนรุ่นใหม่ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับเพิ่มขึ้นปีละกว่า 20% สาเหตุหลักมาจากการรับประทานปลาดิบ รวมถึงอาหารที่มีปลาร้าดิบปนเปื้อนเชื้อพยาธิใบไม้ตับจากปลาน้ำจืดเกล็ดขาว เช่น ปลาตะเพียน
นอกจากนี้ ประเทศไทยยังมีผู้เสียชีวิตจากมะเร็งท่อน้ำดีเฉลี่ยปีละกว่า 20,000 คน แม้จะมีการรณรงค์มาอย่างต่อเนื่อง แต่ตัวเลขกลับลดลงเพียงเล็กน้อย ขณะที่ประชาชนจำนวนมากยังไม่รู้จัก “OV ATK” ชุดตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ตับจากปัสสาวะ ซึ่งคนไทยสามารถเข้าถึงได้
สำหรับจังหวัดกาฬสินธุ์ ถือเป็นหนึ่งในพื้นที่เสี่ยงสูงของภาคอีสาน โดยเฉพาะ อ.กลมลาไสย บ้านดงลิง พบผู้ติดเชื้อสูงถึง 88% และบ้านเจ้าท่าพบสูงถึง 97% ขณะที่ข้อมูลการตรวจ OV ATK ในจังหวัดกาฬสินธุ์กว่า 20,000 คน พบผู้ติดเชื้อกว่า 7,000 คน สะท้อนสถานการณ์ที่ยังน่าเป็นห่วงอย่างมาก
นายยุทธนา เกียรติดำเนินงาม นายกสมาคมนักข่าวจังหวัดกาฬสินธุ์ กล่าวว่า หลังเข้าร่วมอบรมทำให้ตระหนักถึงความรุนแรงของปัญหามากขึ้น โดยเฉพาะพฤติกรรมของเยาวชนที่นิยมกินอาหารดิบตามกระแสในโลกออนไลน์ ซึ่งอาจนำไปสู่การติดเชื้อโดยไม่รู้ตัว พร้อมเรียกร้องให้คนรุ่นใหม่หันมาเลือกบริโภคอาหารปรุงสุก และช่วยกันสื่อสารเตือนภัยในกลุ่มเพื่อนและครอบครัว
ทั้งนี้ ภาคีเครือข่ายเตรียมจัดงาน “มหกรรมคนอีสานรุ่นใหม่ ปลอดพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี : แซ่บสุกเซฟชีวิต รวมพลังคนอีสาน Zero OV” ในวันที่ 22 พฤษภาคม 2569 ณ หอประชุมอเนกประสงค์ มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ เพื่อเดินหน้าสร้างการรับรู้และผลักดันเป้าหมาย “อีสานปลอดพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี” อย่างยั่งยืนต่อไป